Jezioro Bajkał (Rosja)

Kiedy próbuje się opisać Bajkał, nasuwa się tyle różnych „naj”, że trąci to banałem. Wiek Bajkału – około 25 milionów lat – czyni go najstarszym jeziorem świata (następne na liście najstarszych, jezioro Tanganika, ma tylko 2 miliony lat). Bajkał to również najgłębsze jezioro słodkowodne (maksymalna głębokość 1620 metrów),  o ponad 396 metrów głębsze od następnego najgłębszego – Tanganiki -o głębokości 1223 metrów. Bajkał ma 636 kilometrów długości, co odpowiada odległości między Londynem a Aberdeen. W najszerszym miejscu ma 79 kilometrów, w najwęższym 25 kilometrów, a całkowita długość linii brzegowej wynosi 1995 kilometrów. Lustro wody Bajkału zajmuje 31500 kilometrów kwadratowych, co odpowiada łącznej powierzchni Belgii i Holandii, a jego zlewisko obejmuje  545500 kilometrów kwadratowych. Mimo stosunkowo dalekiej siódmej pozycji na liście największych jezior, Bajkał mieści 23000 kilometrów sześciennych wody (prawie tyle, co wszystkie Wielkie Jeziora Kanady), co równa się około 20 procentom  światowych zasobów słodkiej wody powierzchniowej. Do Bajkału wpada ponad 300 rzek, lecz wypływa zeń tylko jedna – Angara – która ostatecznie łączy się z Jenisejem, uchodzącym za północnym kołem podbiegunowym do Morza Karskiego. Bajkał to nie tylko oszałamiające krajobrazy, ale także fascynująca mozaika gatunków roślin i zwierząt. Rozpoznano tu 2600 gatunków, z których aż 960 zwierząt i 400 roślin to endemity. Ogromna głębokość jeziora nie stanowi przeszkody w mieszaniu się jego wód, w dużej mierze dzięki gorącym źródłom na głębokości 410 metrów. W jeziorze występuje ponad 50 gatunków ryb. Są to między innymi gatunki pospolite, na przykład szczupak i okoń, ale prawie połowa jest endemicznych, na przykład byczki. Na głębokości około 500 metrów w zupełnych ciemnościach żyją dwa gatunki całkowicie przezroczystych gołomianek. Większość ryb występuje na płyciznach przybrzeżnych, jedynie pięciu gatunkom udało się skolonizować bezmiar otwartej wody i głębiny. Są to: omul (spokrewniony z łososiem), dwa gatunki byczków oraz dwa gatunki gołomianek – stanowią one razem 75 procent wszystkich ryb w jeziorze.  Bajkał zamieszkują też licznie różnorodne bezkręgowce, w tym mnóstwo kiełży, skorupiaków przypominających krewetki,  które opanowały całe jezioro.  Niektóre żyją w otwartej wodzie, inne zaś myszkują w osadach dennych. Kiełże są głównym pokarmem wielu ryb. Najsłynniejszym i najbardziej tajemniczym zwierzęciem Bajkału jest foka bajkalska. Ponad 70000 przedstawicieli tego gatunku endemicznego żywi się bogatymi zasobami ryb Bajkału.