Lena, oprócz Obu, Irtyszu i Jeniseju, jest jedną z największych płynących na północ rzek środkowej Syberii. Wypływa ona z gór leżących na północ od Bajkału i po przebyciu 4400 kilometrów wpada do Morza Łaptiewów i Oceanu Arktycznego. Stanowi ona granicę, oddzielającą dwa obszary o zupełnie różnym charakterze. Od zachodu znajduje się Wyżyna Środkowosyberyjska: tereny gęstej i nieprzerwanej tajgi, kraina świerku, sosny, a nade wszystko modrzewia. Od wschodu natomiast wznoszą się potężne Góry Wierchojańskie, Góry Suntar-Chajata i Góry Czerskiego, porośnięte niedostępnym lasem cedrowo-sosnowym. W zimie na tych terenach panuje najniższa, poza Antarktydą, temperatura na Ziemi. Po dwugodzinnej podróży hydroplanem od źródła w dół rzeki naszym oczom ukazują się, zajmujące osiemdziesięciokilometrowy odcinek tak zwane Słupy lub Kolumny Leny. Te pionowe urwiska wapienne o wysokości około 180 metrów, w których erozja wyrzeźbiła bajeczne kształty, przypominające wieże średniowiecznych katedr, przerywają ciągłość bezkresnych lasów. Dalej, w dole rzeki, znajduje się elektrownia wodna Dolna Lena, zasilana olbrzymią energią wód Leny. Powierzchnia delty Leny jest ogromna (38000 kilometrów kwadratowych) i ustępuje jedynie delcie Missisipi w USA. Potężna rzeka dzieli się na przeszło 150 odrębnych odnóg. Jest to największa z delt na obszarze wiecznej zmarzliny, ale osadzające się tu glina i muł, niesione przez wodę, wciąż zmieniają jej kształty. Tu, na Dalekiej Północy, Lena jest zamarznięta 6-8 miesięcy w roku, nie można jej więc wykorzystywać intensywnie jako drogi transportu. Co roku w maju i czerwcu rzeka wzbiera, zasilana wodami z topniejących śniegów, a wówczas następują roztopy, zwane przez Rosjan rasputica, kiedy drogi stają się całkowicie nieprzejezdne i jakakolwiek podróż jest niemożliwa. W 1985 roku ogromną część delty Leny objęto rezerwatem przyrody (Ust’-Lenskim). Rząd ZSRR wydzielił tu obszar o powierzchni 14000 kilometrów kwadratowych, gdzie żyje 29 gatunków ssaków, 95 gatunków ptaków i 723 gatunki roślin. Na niezwykle długiej liście chronionych zwierząt znalazły się między innymi niedźwiedzie, wilki, renifery, sobole i tchórze syberyjskie oraz gnieżdżące się w delcie Leny rzadkie ptaki: łabędź czarnodzioby i mewa różowa. Zimy w tajdze, przez którą przepływa Lena, są przejmująco mroźne, więc ssaki i ptaki żyjące tutaj przez cały rok muszą być przystosowane do tych trudnych warunków. Niektóre ptaki, jak na przykład czeczotka tundrowa i sikora syberyjska, mają bardzo gęste upierzenie; kiedy robi się bardzo zimno, stroszą je, zmieniając się w puszyste kulki, co zmniejsza utratę energii. Ssaki, na przykład lisy, wilki, łasice, kuny, norki i sobole mają miękkie, grube futro. Futro sobolowe jest wyjątkowo delikatne, toteż zwierzęta te tępi się bezlitośnie dla ich skórek. Małe zwierzęta, na przykład polniki i ryjówki, kryją się w norach pod śniegiem, gdzie mogą przetrwać zimę, żywiąc się roślinami i owadami, napotkanymi w owych norach.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz