Canale Grande (Włochy)

Zarówno w środku lata, kiedy tysiące turystów zapełniają vaporetti (wodne autobusy), jak i w wilgotny, szary, zimowy poranek, we mgle napływającej znad laguny, Canale Grande (Wielki Kanał) jest zawsze pełen czaru. Trudno nie doznać oszołomienia Wenecją. Gdziekolwiek spojrzeć, wzrok zawsze napotka budynek godny zapamiętania, wspaniałe zestawienie cegły i marmuru, przykład eleganckiego gotyckiego maswerku czy też barokowego przepychu. I prawie wszędzie woda, chlupocząca u stóp budynków, odbijająca wspaniałości architektury i służąca jako główna arteria komunikacyjna wszelkim jednostkom pływającym. Wenecja, leżąca między lagunami północnego Adriatyku, stworzyła dzięki morzu jedno z największych imperiów handlowych w historii. Woda dawała jej życie, co znajdowało wyraz w corocznej uroczystości Sposalizio del Mar, kiedy w dzień Wniebowstąpinia doża „zaślubiał” morze złotym pierścieniem. Canale Grande jest główną arterią komunikacyjną Wenecji, wijącą się esowato na przestrzeni 4 kilometrów, dzielących dworzec kolejowy w północno-zachodniej części miasta od Punta della Salute na południowym wschodzie. Brzegi kanału łączą tylko trzy mosty: przy dworcu, przy galerii sztuki Accademia oraz najstarszy i najsłynniejszy ze wszystkich most Rialto. W pozostałych miejscach gondole, zwane traghetti, przewożą ludzi z jednej strony kanału na drugą. Wenecję zbudowano na tysiącach wysepek, które początkowo niewiele różniły się od błotnistych mielizn. Miasto wyrosło na milionach drewnianych pali, a architektura rozwinęła w swoim rodzaju styl, dostosowany do morskich warunków. Pałace wzdłuż Canale Grande są obrazem weneckiej wspaniałości od XIII do XX wieku. Kanał ten można by przemierzać codziennie przez całe życie i ciągle znajdować coś nowego, godnego podziwu. Najsławniejszym pałacem jest chyba szesnastowieczny Ca’d'Oro. Obecnie mieści się w nim galeria sztuki. Otwarto go dla publiczności po latach prac restauratorskich. Budynek ten jest najznakomitszym przykładem weneckiego gotyku. Pierwotnie był zdobiony złoceniami i temu podobno zawdzięcza swoją nazwę. Jego budowę ukończono w połowie XV wieku. Trochę młodszym, ale całkiem innym budynkiem nad Canale Grande jest Palazzo Dario, którego fasadę zdobią wielobarwne marmury. John Ruskin, dziewiętnastowieczny angielski krytyk sztuki i filozof, w książce „Kamienie Wenecji”, określił ten zachwycający pałac jako znakmity przykład architektury wczesnego renesansu weneckiego. Na południowo-wschodnim krańcu Canale Grande stoi kościół Santa Maria della Salute, zaprojektowany przez Longhena i budowany w latach 1630-1687. Został wzniesiony, aby upamiętnić oswobodzenie miasta od zarazy. W listopadzie każdego roku buduje się na kanale most, złożony z łodzi, po którym przechodzi się z drugiego brzegu do kościoła, aby uczcić coroczne święto. Fondaco dei Turchi (zbudowany na początku XIII wieku, lecz znacznie zmieniony), Ca’Gustinian (z połowy XV wieku), Ca’Rezzonico (XVII i XVIII wiek, teraz muzeum), Ca’da Mosto (XIII wiek) i inne… Lista budowli, które należy koniecznie zobaczyć nad Wielkim Kanałem, jest tak długa jak on sam.