środa, 28 sierpnia 2013

Wyspa Fair (Szkocja)

Wyspę Fair dzieli prawie jednakowa odległość od wysp North Ronaldsay, należącej do Orkadów, i Sumburgh Head, najdalej na południe wysuniętej spośród Wysp Szetlandzkich. Fair jest na większości map niewielkim punkcikiem w miejscu zetknięcia się Oceanu Atlantyckiego z Morzem Północnym. Wody ją oblewające są często wzburzone i niespokojne wskutek naporu przeciwnych prądów tych dwu olbrzymich mas wodnych. Bezpośrednim zaś rezultatem spotykania się tych prądów jest to, że strumienie pływów, biegnących w przeciwnych kierunkach, oblewają ten sam brzeg w odległości kilkuset metrów od siebie. Takie fragmenty wybrzeża miejscowa ludność nazywa grzędami. Fair jest niewielką wyspą, ma zaledwie 5 kilometrów długości i 2,5 kilometra szerokości. Całkowita powierzchnia wynosi trochę ponad 8 kilometrów kwadratowych. Wybrzeże stanowią wyłącznie strome urwiska, z których najwyższe po stronie zachodniej wznosi się na ponad 150 metrów, a po stronie wschodniej – ponad 120 metrów. Nazwa Fair kojarzy się jednoznacznie z wielkimi wędrówkami ptaków, poruszających się szlakiem skandynawsko-iberyjskim. Wiele z nich wykorzystuje wyspę jako dogodny przystanek podczas długich podróży, inne zaś powracają tutaj na okres godowy. Liczba ptaków, wykorzystujących położenie wyspy Fair jest ogromna; doliczono się 340 różnych gatunków, z czego ponad połowa pochodzi z Wysp Brytyjskich. Tylko 35 gatunków stanowią stali mieszkańcy wyspy lub ptaki, odwiedzające ją regularnie w locie. Wiele ptaków ląduje na wyspie Fair zarówno podczas wędrówek wiosennych, ku położonym bardziej na północ obszarom lęgowym, jak i jesiennych, ku południowym zimowiskom w Wielkiej Brytanii i Europie lub nawet Afryce. Ci stali goście wyspy pochodzą nie tylko z tak odległych miejsc, jak Grenlandia, Islandia, Faroes i Ameryka Północna, ale również z bliższych: Skandynawii, Rosji i Arktyki. Szlaki wędrówek, podejmowanych przez wiele tych ptaków są dość niezwykłe. Na przykład pleszka i piecuszek, odbywające lęgi w Skandynawii, lecą z wyspy Fair do Afryki, gdzie zimują. Wiosenne intensywne wędrówki ptaków na północ trwają zaledwie kilka tygodni. Ptaki siadają na wyspie Fair na krótki odpoczynek i popas, po czym lecą dalej do miejsc lęgowych. Na początku zjawiają się te, które zimowały w Wielkiej Brytanii lub północnej Europie, a więc skowronki, ostrygojady i czaple. Potem przylatują pierwsze ptaki lęgowe, między innymi maskonur, nurzyk podbielały i mewa żółtonoga, po nich zaś inne skandynawskie ptaki, na przykład pleszka, pokląskwa i muchołówka żałobna, podróżująca aż z Afryki. Ptaki okupują wyspę przez okrągły rok, gdyż ostatnie, udające się na północ, opuszczają Fair tuż przed przybyciem pierwszych powracających na południe. Niektóre, takie jak kamusznik i biegus morski, odbywają lęgi wcześnie w odległej Arktyce, gdzie lato jest niezwykle krótkie i gwałtownie zmieniająca się pogoda może zmusić je do odlotu na południe już w lipcu. Wędrówki ku południowi są nieco bardziej rozciągnięte w czasie, gdyż ptaków nie ponagla instynkt rozrodczy. Wówczas najważniejsza jest potrzeba wypoczynku i odżywienia się na zimę.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz