Słynna Krzywa Wieża (Torre Pendente), jest w istocie kampanilą, czyli dzwonnicą przykatedralną, częścią wspaniałego zespołu, złożonego z katedry, dzwonnicy, baptysterium i cmentarza. Gdyby stała prosto, jej sława ograniczałaby się głównie do kręgu historyków sztuki i architektury. Z powodu swoistej usterki budowlanej jest znana całemu światu. Wieża ma 55 metrów wysokości. Znajdująca się na niej inskrypcja głosi, że budowę rozpoczęto w 1174 roku, lecz że kalendarz Pizy wyprzedzał powszechnie przyjętą datę o rok, rzeczywistym terminem jest rok 1173. Budowę rozpoczęli architekci Bonnano Pizano i Wilhelm z Innsbrucku, nie ukończyli jej jednak. Aż do drugiej połowy XIV wieku dzwonnica nie miała bębna dzwonu. Sugerowano, że przechył wieży był zamierzony jako śmiała demonstracja umiejętności architektów. Pogląd ten jest mało wiarygodny i wydaje się bardziej prawdopodobne, że architekci, wiedząc, że będą budować na niezbyt stabilnym gruncie, uwzględnili to w planach, konstruując fundamenty, które wytrzymałyby pewne osiadanie gruntu. Kiedy zwiedzający dzisiaj wieżę, wchodząc po dwustu dziewięćdziesięciu czterech stopniach, doznają dziwnego wrażenia dezorientacji i działania siły ciągnącej ich w jedną stronę, jeszcze bardziej podziwiają fakt, że wieża wciąż stoi. Z każdym rokiem zwiększa się kąt jej nachylenia do podłoża i rosną obawy o jej przyszłość. Na początku XX wieku odchylenie od pionu wynosiło 4,3 metra, obecnie jest to już 4,6 metra. Niedawno przeznaczono sporą sumę na znalezienie sposobu ratunku tej budowli. Krzywą Wieżę zbudowano na planie okręgu. Ma ona osiem kondygnacji, razem z bębnem dzwonu. Sześć środkowych pięter otaczają ażurowe galeryjki, będące wyrazem wpływów architektury bizantyjskiej lub muzułmańskiej. Zagadnienie wpływów muzułmańskich jest szczególnie interesujące, gdyż nie do końca wiadomo, czy wolno stojące dzwonnice przy kościołach chrześcijańskich były wzorowane na minaretach muzułmańskich, czy odwrotnie – minaret, z którego muezini wzywają wiernych do modlitwy, jest modyfikacją kampanili. Krzywą Wieżę zbudowano jako dzwonnicę katedry, której budowa rozpoczęła się po bitwie morskiej pod Palermo w 1063 roku, kiedy to Pizańczycy pokonali Saracenów. Styl architektoniczny tej budowli jest znany jako pizański styl romański. Świadectwem wpływów muzułmańskich są w nim także zewnętrzne obwódki z czerwonego i białego marmuru. Przyziemie katedry zdobi z zewnątrz ślepa galeryjka arkadowa, a na pełnej wdzięku fasadzie frontowej widać ażurowe galerie arkadowe wznoszące się aż po szczyt. Na skrzyżowaniu naw dodano później piękną kopułę. W 1564 roku urodził się w Pizie Galileusz. Krzywą Wieżę wykorzystał podobno do jednego ze swoich doświadczeń: zrzucał z niej mianowicie różne przedmioty, aby udowodnić, że przyrost prędkości ich spadania będzie taki sam, bez względu na ich masę. Nie ma wątpliwości, że Galileusz udowodnił swoją teorię, lecz mniej pewne jest, czy uczynił to dzięki Krzywej wieży. Byłoby to jednak idealne miejsce do doświadczeń z grawitacją, której prawa wieża zdaje się lekceważyć.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz